Trombektomia Mechaniczna
także: TBM
małoinwazyjna procedura wewnątrznaczyniowa polegająca na mechanicznym usunięciu skrzepliny bezpośrednio ze światła zablokowanej tętnicy za pomocą specjalnych mikrocewników lub stentów. Stanowi ona obecnie najskuteczniejszą metodę leczenia ostrego udaru niedokrwiennego mózgu, która dzięki szybkiemu przywróceniu przepływu krwi znacząco zwiększa szanse pacjenta na uniknięcie trwałej niepełnosprawności.
Wysokospecjalistyczna, małoinwazyjna procedura wewnątrznaczyniowa, polegająca na mechanicznym usunięciu skrzepliny (czopu zatorowego) bezpośrednio ze światła zablokowanego naczynia krwionośnego.
Jest to obecnie kluczowa i najskuteczniejsza metoda przyczynowego leczenia ostrego udaru niedokrwiennego mózgu wywołanego zamknięciem dużego naczynia tętniczego.
Przebieg i technika zabiegu
Zabieg wykonywany jest w pracowni radiologii zabiegowej przez lekarza radiologa zabiegowego.
Dostęp naczyniowy: Lekarz nakłuwa zwykle tętnicę udową lub rzadziej tętnicę promieniową.
Nawigacja: Pod kontrolą ciągłego podglądu rentgenowskiego (fluoroskopii) wprowadza się system cewników i mikrocewników, docierając przez aortę aż do zablokowanego naczynia wewnątrzczaszkowego.
Usunięcie skrzepliny: Wykorzystuje się dwie główne techniki (często łączone):
Stent-retriever (stent usuwalny): Samorozprężalna siatka metalowa, którą wprowadza się w miejsce skrzepliny. Skrzeplina „wtapia się” w oczka stentu, po czym cały zestaw jest powoli wycofywany z ciała pacjenta.
Aspiracja bezpośrednia: Przyłożenie specjalnego cewnika o dużej średnicy bezpośrednio do czoła skrzepliny i odessanie jej za pomocą pompy próżniowej.
Wskazania i okno terapeutyczne
Głównym wskazaniem do zabiegu jest potwierdzone w badaniu neuroobrazowym (np. angio-TK) zamknięcie dużej tętnicy mózgowej u pacjenta prezentującego objawy udaru.
Standardowe okno czasowe: Zabieg powinien zostać rozpoczęty optymalnie do 6 godzin od momentu wystąpienia pierwszych objawów (lub od czasu, kiedy pacjent był po raz ostatni widziany jako zdrowy).
Wydłużone okno czasowe (do 24 godzin): Na podstawie zaawansowanych badań perfuzyjnych (TK perfuzja lub rezonans magnetyczny), które wykazują obecność tzw. penumbry (obszaru mózgu niedotlenionego, ale wciąż żywego, który można uratować).
Ważne: Trombektomia mechaniczna nie wyklucza wcześniejszego zastosowania trombolizy dożylnej (farmakologicznego rozpuszczania skrzepliny za pomocą no. alteplazy). Jeśli pacjent spełnia kryteria do obu metod, leczenie farmakologiczne wdraża się natychmiast, nie opóźniając transportu na stół zabiegowy.
Wprowadzenie trombektomii mechanicznej do standardów medycznych zrewolucjonizowało rokowanie pacjentów z udarami niedokrwiennymi.