BI-RADS
BI-RADS (Breast Imaging-Reporting and Data System) to międzynarodowy, ustandaryzowany system opisywania i klasyfikacji wyników badań obrazowych piersi, obejmujący m.in. mammografię, ultrasonografię oraz rezonans magnetyczny. Jego głównym celem jest przypisanie wykrytych zmian do numerycznej skali ocen (od 0 do 6), co pozwala jednoznacznie określić ryzyko nowotworu i wskazać dalsze zalecenia diagnostyczno-terapeutyczne.
BI-RADS to ustandaryzowany słownik i schemat raportowania stosowany przez radiologów zajmujących się diagnostyką piersi do opisywania wyników oraz przypisywania ostatecznej oceny wraz z zalecanym kolejnym krokiem. System ten, utrzymywany przez American College of Radiology (ACR), obejmuje diagnostykę piersi poprzez mammografię (w tym tomosyntezę), ultrasonografię (USG), rezonans magnetyczny (MRI) oraz mammografię z kontrastem, dzięki czemu opis badania oznacza dokładnie to samo dla każdego lekarza, który go czyta.
Jego cechą charakterystyczną jest numerowana skala ocen, która łączy każdy wniosek z badania obrazowego z konkretnym zaleceniem dotyczącym dalszego postępowania. Jest to dominujący leksykon w diagnostyce obrazowej piersi na całym świecie, a w Stanach Zjednoczonych został włączony do federalnych wymogów dotyczących raportowania wyników mammografii.
Struktura systemu
W swojej istocie BI-RADS klasyfikuje każde badanie do niewielkiego zestawu numerowanych kategorii oceny końcowej, zazwyczaj od 0 do 6. Każdy numer łączy określony poziom podejrzenia z zalecanym działaniem — od „wymagane dodatkowe badania obrazowe”, przez zmiany „łagodne” i „prawdopodobnie łagodne”, aż po rosnący stopień podejrzenia nowotworu i wreszcie potwierdzonego już raka.
Skala jest uporządkowana tak, że wyższy numer ogólnie sygnalizuje większe ryzyko lub bardziej jednoznaczne dalsze kroki, a poziom „podejrzany” jest dodatkowo podzielony na podpoziomy: niski, średni i wysoki. Niezależnie od tego system standaryzuje sposób opisywania zmian (kształt, brzegi, gęstość, zwapnienia, wzmocnienie kontrastowe, gęstość tkanki tłuszczowo-gruczołowej piersi). Dokładne kryteria, definicje i sformułowania dotyczące dalszego postępowania znajdują się w oficjalnym podręczniku ACR BI-RADS v2025.
Kategorie ocen BI-RADS
0 — Ocena niepełna (Incomplete)
Nie można jeszcze wydać ostatecznej oceny; w pierwszej kolejności konieczne jest wykonanie dodatkowych badań obrazowych lub porównanie z wcześniejszą dokumentacją.
1 — Prawidłowa / Wynik negatywny (Negative)
Brak istotnych zmian do zgłoszenia; kontynuacja rutynowych badań przesiewowych.
2 — Zmiana łagodna (Benign)
Obecna jest zmiana jednoznacznie niezłośliwa; nadal obowiązuje rutynowa kontrola.
3 — Zmiana prawdopodobnie łagodna (Probably benign)
Bardzo prawdopodobnie niegroźna, jednak zaleca się obserwację w krótkim odstępie czasu w celu potwierdzenia jej stabilności.
4 — Zmiana podejrzana (Suspicious)
Podejrzenie jest wystarczająco duże, aby rozważyć biopsję; kategoria ta obejmuje szeroki zakres zmian i jest powszechnie dzielona na podkategorie 4A / 4B / 4C.
5 — Zmiana wysoce sugerująca złośliwość (Highly suggestive of malignancy)
Silne podejrzenie nowotworu w badaniu obrazowym; oczekuje się podjęcia zdecydowanych działań.
6 — Potwierdzony biopsją nowotwór złośliwy (Known biopsy-proven malignancy)
Rak został już potwierdzony badaniem histopatologicznym; badanie obrazowe służy do monitorowania rozpoznanej choroby.